Van Hetenlocatie in Deventer
De Van Hetenlocatie is een bijzondere locatie in de Keizerlanden van Deventer. Het voormalig onderwijsknooppunt aan de Deventer Buitenkunstroute ligt stedenbouwkundig tussen tuindorp en wederopbouw in een versnipperde zone met woningen en voorzieningen. De ontwikkeling van Hegeman, naar ontwerp van RRog en KOW, verhoogt de programmatische kwaliteit en draagt tevens bij aan een groene, leefbare wijk. We brengen meerdere doelgroepen samen in de centrale parkzone van de locatie in een ensemble met 28 stadwoningen, De Blauwe Knoop met 24 betaalbare koopappartementen en een ontwikkeling van Woonzorg Nederland met 40 zorgwoningen.

Als onderdeel van Deventer Buitenkunst
De ontwikkeling op de Van Hetenlocatie ligt aan de Deventer Buitenkunst Fietsroute A, die voert langs beelden en muurschilderingen in de openbare ruimte. Ons ontwerp voegt hier op een unieke manier een extra dimensie aan toe door architectuur, kunst en duurzaamheid met elkaar te verbinden. Met figuratief metselwerk in de kopgevels van de woningen en kunstige gevelpanelen in het appartementencomplex.

Onderwijsknooppunt als inspiratie
De locatie is in de jaren vijftig gebouwd als een onderwijsknooppunt. Naast de Koningskerk verrees een kleuterschool, Lagere school, een Mulo voor meisjes en een school voor bijzonder onderwijs. Tot in de jaren ’70 werd op de scholen het vak ‘Nuttige Handwerken’ gegeven. Kinderen leerden kleding maken inclusief het vervaardigen van knoopsgaten en het aanzetten van knopen.

Dit vormde de inspiratie voor het kunstproject ‘De Blauwe Knoop’ van participerend kunstenaar Loes ten Anscher. In het project worden wijkbewoners gevraagd knopen in te brengen welke 3D worden gescand. Met de gescande knopen maakt Loes een compositie voor de blauwe gevelplaten van het appartementengebouw. In de gevel van De Blauwe Knoop wordt zo de inbreng van de bestaande bewoners visueel geknoopt aan de nieuwe buurtgenoten.

Van stenige schoolpleinen naar een groene parkachtige buurt
We transformeren de voorheen stenige schoolpleinen Van Hetenlocatie tot een groene en parkachtige buurt. Door de inrichting van de buitenruimte en de overgangszones aan de voorzijde van de woningen stimuleren we de ongedwongen ontmoeting, waarmee we bijdragen aan een versterking van de sociale samenhang van de wijk. De bestaande bomen zijn het kapitaal van de locatie. Deze worden zorgvuldig ingepast en dragen bij aan de groenstedelijke uitstraling.

Kenmerkend voor het plan is de groene dooradering, centraal in het plangebied. Deze verlengt de parkachtige kwaliteit van de Karel de Grotelaan, tot diep in de naastgelegen wijk. Als een bijzonder gebouw in het groen ontwerpen we het appartementengebouw ‘De Blauwe Knoop’. Dit gebouw en de daaromheen gelegen groene inrichting vormt een schakel in de verbinding met de omgeving en versterkt het stedenbouwkundig weefsel.

Overgangszones privé en openbaar
Op de begane grond van De Blauwe Knoop komt een huisartsenpraktijk. De transparante plint hiervan begeleidt de wandelroute door het plangebied en draagt bij aan reuring in het gebied. Aan de voorzijde van de grondgebonden woningen maken we zorgvuldige overgangszones als integrale overgang tussen architectuur en landschap. Privé (kavel) en openbaar gebied (parkzone) lopen in elkaar over, waardoor je letterlijk aan het park woont. Een in de architectuur geïntegreerde bank en gevelbeplanting completeren het beeld en dragen bij aan de sociale duurzaamheid.

Architectonisch karakter van De Blauwe Knoop
Het appartementencomplex De Blauwe Knoop ligt strategisch tussen de parkzone en de Karel de Grotelaan, en vormt als autonoom volume een opvallend baken in het groene landschap. De uitgesproken architectuur met grote, speels geplaatste raamopeningen en inpandige balkons geeft het gebouw een dynamisch en licht gevelbeeld.

Diepe neggen met geïntegreerde bloembakken en groene balkons versterken de natuurlijke uitstraling en verbinden het gebouw met het park. Overhoekse balkons bieden bewoners maximale beleving van het omliggende groen en uitzicht op de monumentale bomen. De entrees van de huisartsenpraktijk en de appartementen liggen terug en zijn herkenbaar vormgegeven met duidelijke panelen. De verfijnde dakrand sluit visueel aan op de lucht en maakt het ontwerp elegant en afgerond.

Nabasco gevelpanelen van biocomposiet
De Nabasco gevelpanelen, gemaakt van biocomposiet, vormen de huid van het gebouw. Het hoogwaardige materiaal met hernieuwbare grondstoffen als riet, kalk en hars biedt een enorme vormvrijheid. De panelen worden blind bevestigd wat zorgt voor een strakke en verfijnde afwerking. De positionering van de openingen sluit nauwkeurig aan bij de maatvoering van de gevelpanelen, waardoor een harmonieus totaalbeeld ontstaat. De panelen zijn vuilafstotend en brandwerend gecoat waardoor ze zowel onderhoudsvriendelijk als veilig zijn. Door het integreren van nestkasten dragen we bij aan de biodiversiteit en is het gebouw niet alleen visueel, maar ook ecologisch een verrijking in de omgeving. De diepe blauwe kleur van de panelen vormt een complementair contrast met het omliggende groen van de bomen en de roodbruine aardetinten van de grondgebonden woningen.

Programma appartementen
Alle 24 appartementen hebben een oppervlakte van ongeveer 70 m2 met een hoge mate van flexibiliteit waarmee we inspelen op de verschillende woonwensen van de bewoners. Zo hecht een starter meer waarde aan een grote leefruimte, terwijl senioren juist behoefte hebben aan een levensloopbestendig appartement met een ruime slaapkamer. Elk appartement beschikt over een eigen berging op de begane grond, die zowel bereikbaar is vanaf de entreezijde als vanuit het park.

Bouwblok met 28 grondgebonden stadswoningen
Het U-vormig bouwblok met de 28 stadswoningen voegt zich tussen het kleinschalige karakter van het Tuindorp, de paviljoen-opzet langs de Karel de Grotelaan en het appartementengebouw aan de van Hetenstraat. Het bouwblok sluit qua typologie aan bij de aangrenzende rijwoningen maar door de 3 lagen is het ook een mooie overgang naar De Blauwe Knoop aan de oostzijde en het zorggebouw aan de westzijde.

Door de verschillende beukmaten en positie binnen het plangebied is er een grote variëteit aan woningtypes. De brede beukmaten en het hoge plafond op de begane grond zorgen voor een lichte en ruimtelijke woonbeleving.

Wonen aan de straat en in het park
Binnen het samenhangende ontwerp van het bouwblok creëren we twee verschillende woonbelevingen: wonen aan het park en wonen aan de straat. Deze sferen onderscheiden zich subtiel door de manier waarop we de overgang tussen openbaar en privé vormgeven.

Aan de Van Hetenstraat sluiten we aan op de groene hagen in de voortuin, waarbij de kozijnen landen op de plint. Op enkele plekken brengen we de plint naar voren om zitmogelijkheden te creëren, waardoor we de straat een levendigere uitstraling geven en we ontmoeting stimuleren. Aan het park ontwerpen we openslaande deuren die aansluiten op de stoepzone. Bewoners wandelen eenvoudig het park in of genieten voor hun woning van de avondzon. Tussen de entreedeuren ontwerpen we een bankje. Een plek om even je boodschappen neer te zetten voor je naar binnen gaat of om een praatje te maken met de buren.

Verticaliteit en ritmiek
De gevels van het bouwblok krijgen ritme en samenhang door de positie van ramen en deuren, subtiele gevelverspringingen en variatie in metselwerk. Symmetrische, gekoppelde voordeuren in nissen zorgen voor een rustige, uitnodigende entree. Extra parcellering ontstaat door terugliggende geveldelen en uitkomende bloemkozijnen. Diepe neggen geven de gevel diepte, karakter en zitplekken. Kozijnen in de kopgevels zorgen voor een alzijdige beleving en bevorderen sociale interactie en controle.

Robuuste hoeken met kunst en nestvoorzieningen
Op de hoeken van het bouwblok creëren we accenten door bovenste verdieping te verhogen, wat het gevelbeeld versterkt en de woningen extra kwaliteit geeft. De hoge plafonds op de begane grond zorgen voor lichte en ruime leefruimtes. Aan de westzijde koppelen we twee woningen met extra hoogte, wat de robuustheid en het stoere karakter versterkt.

Bijzondere metselwerkdetails, zoals een verhoogde dakrand in staand verband, verbergen installaties en voegen verfijning toe. Met gemetselde afbeeldingen van lokale en gekoesterde dierensoorten in de gevel sluiten we aan op kunst in de buurt en versterken de relatie met de omgeving. In de gevels verwerken we ook nestkasten in combinatie met gevelbegroeiing.

Circulaire materialen stadswoningen
Voor gevels gebruiken we ‘buitenbeentjes’; stenen met kleine kleur- of maatafwijking uit restpartijen. Met de kleur sluiten we aan op de omliggende bebouwing, met lichte aardetinten en warm rood. Aan de van Hetenstraat creëren we een gradiënt. Van het lichte aardetint van het appartementengebouw aan de oostzijde, naar de rode baksteen van het zorggebouw en de donkere baksteen van de kerk. Binnen dit kleurenpallet gebruiken we twee verschillende tinten, waarbij het kleurverloop van de ‘buitenbeentjes’ goed kan worden ingepast. Door gebruik van de restpartijen creëren we niet alleen een bijzonder uitstraling, we dragen tevens bij aan een circulaire en duurzame manier van bouwen. Dat doen we ook door het toepassen van HSB binnengevels en het toepassen van houten kozijnen.

Natuurinclusief en biodivers
Naast woningen creëren we ook leefruimte voor dieren. In het appartementengebouw verwerken we nestkasten en gevelgroen in het ontwerp en op de kopgevels van de stadswoningen maken we verblijven voor huismus, spreeuw, gierzwaluw en vleermuis. Deze verblijven dragen samen met de visualisatie van de betreffende dieren in het metselwerk bij aan de ruimtelijke kwaliteit.

De buitenruimte is rijk beplant met struweelzones, hagen en kruidenrijke delen, wat beschutting en voedsel biedt voor onder meer egels, vlinders en bijen. Egelpoortjes zorgen voor toegankelijkheid van tuinen, en een bijenhotel versterkt de biodiversiteit.

In aangelegde laagtes ontstaan vochtige zones die geschikt zijn voor soorten als de gevlekte rietorchis. Erfafscheidingen bestaan uit natuurlijke elementen zoals hagen, begroeide tuinmuren en klimplanten. De bergingsdaken worden ingezaaid met kruiden die insecten aantrekken. Zo wordt de Van Hetenlocatie een aantrekkelijke leefomgeving voor mens en dier.